Pekçok ülkelerde Rusya'nın doğrudan katılımı ile nükleer santraller kuruldu. Son projeler arasında Hindistan ve Çin'de reaktörlerin inşa edilmesini ve donatılmasını öngören projeler var.Yakın gelecekte Türkiye'de ilgili çalışmalar başlıyacak.Rusya'nın Orta Doğu ülkeleri,özellikle Suriye ile işbirliğinin sürdürülmesi olasılığı çok büyüktür.Rusya devlet başkanı Dmitriy Medvedev'in geçenlerde Suriye'ye yaptığı ziyaret sırasında bu ülkede nükleer santralin kurulması konusu da ele alındı.
Orta Doğu'da atom enerjisinden barışçı amaçlarla yararlanma eğilimi geliştirilmeli midir yoksa geliştirilmemeli midir?Bu,şiddetli tartışmaların ve münakaşaların konusu haline geliyor. Bu bölgede nükleer santrallerin kurulması düşüncesi lehindeki delil olarak nükleer enerjinin çevre için en temiz ve en ucuz tür enerji olduğuna işaret ediliyor.Bu düşünceye karşı gelenler de Orta Doğu bölgesinin eskisi gibi istikrarsız bölge olarak kaldığını ve barışçı atomun nükleer silah üretimi için bir paravana rolünü oynıyabileceğini belirtiyorlar.
Dünyanın her ne yerinde olursa olsun nükleer santrallerin inşaatı uluslararası örgütlerin sıkı kontrolü altında geçiyor. "Rosatom" başkanı Sergey Kiriyenko Orta Doğu söz konusu olunca durumun dramatize edilmemesi gereğine işaret ederek şunları söyledi:
Barışçı nükleer enerji üretimini geliştirmek isteyen her ülke bir sıra koşullara riayet etmelidir.Bu arada ilgili yasaların kabul edilmesi,uluslararası kurallara riayet edilmesi ve ilgili antlaşmaların imzalanması şarttır. İran geçerliğini koruyan tüm ilgili uluslararası antlaşmaları imzaladığı için Rusya İran'da Buşir atom elektrik santralinin inşaatını gerçekleştirmeye razı oldu.Bundan başka İran,Uluslararası atom enerjisi Kurumunun üyesi ve nükleer silahın yayılmasını önleme Antlaşmasını imzalayan ülkedir.İran'da gerçekleştirdiğimiz tüm inşaat çalışmaları Uluslararası atom enerjisi Kurumunun denetçilerinin kontrolü altında bulunuyor.Bunun için bölgedeki politik durumun karışık olmasına rağmen İran'da hiç endişe duymadan refaktörler meydana getiriyoruz.
"Rosatom"un yakında uygulamaya başlıyacağı büyük projeler arasında Türkiye'nin topraklarında ilk nükleer güç santralinin kurulmasını öngören proje vardır.İlgili sözleşmeye uygun olarak Rusya Türkiye'de inşa edeceği nükleer santralin sahibi olacak.Sergey Kiriyenko'nun belirttiğine göre gelecekte Rusya Türkiye'de kurulacak nükleer santralin %100 oranındaki sahibi olmak niyetinde değildir. Fakat hisse senetlerinin %51-i her zaman Rusya'nın elinde bulunacak. .Rusya ileride uygulanacak projelere de sırf müteahhit olarak değil de aynı zamanda eşyatırımcı olarak katılmak niyetindedir. "Rosatom" başkanı Kiriyenko devamla şunları söyledi:
Tercih yapmak hakkı her zaman müşteriye aittir. Ve kesin karar,tabii topraklarında nükleer santralin kurulmasını isteyen ülke tarafından alınıyor.Fakat mesele teklif edilen hizmetler listesindedir. Biz bugün tüm partnörlerimize şunu söylüyoruz: biz yap-işlet-devret modeline göre nükleer santrali inşa etmekle yetinmeyip inşaatın yatırımcısı olmaya hazırız.Bulgar partnörlerimize böyle bir teklif yaptık. Ve bu bir sırr değildir,bu hususta açıklama yapıldı. Ermenistan'a da aynı teklif yapıldı.
Başka bir ülkenin topraklarında eşyatırımcı olmak büyük harcama ister.Örneğin Türkiye'de nükleer santralin inşaatına yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yapılması gerekecek. Nükleer santralin işletilmesine başlandıktan sonra santralin sahibi enerji satışını yapacağı gibi santralin güvenliği için sorumluluk taşıyacak. Böyle olmakla beraber bugün asıl böyle teklifler en büyük ilgi uyandırıyor. Ve Rusya ilgili faaliyetlerini sürdürecektir. Zaten böyle projeler her iki tarafa yararlıdır,dedi Kiriyenko.
Yazıyı değerlendir: